Văn hóa trà của xứ sở nhân sâm(Hàn Quốc)
Nhắc
đến trà, người ta sẽ gọi tên Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Việt Nam…
những cái tên được xem như là đại diện tiêu biểu cho nét đẹp văn hoá
trà. Nhưng ở mỗi nơi, thưởng trà lại mang một nét riêng, một cá tính
riêng. Đặc biệt, với người dân châu Á, uống trà được nâng thành nghệ
thuật thưởng thức sành điệu mang đậm chất thơ và màu sắc tôn giáo. Có
thể xem mỗi nét đặc trưng của từ việc pha trà, uống trà, thưởng thức trà
tạo thành tấm hộ chiếu văn hoá cho từng quốc gia. Thật chẳng sai khi
người ta nói, cách uống trà cũng thể hiện cái hồn cách của dân tộc.
Hàn Quốc - xứ sở nổi tiếng của nhân sâm thì trà cũng là một nét ẩm thực được ưa chuộng ở quốc gia này. Với lịch sử hình thành và phát triển từ ngàn đời xưa – có thể nói đó là một thói quen rất tốt cho sức khỏe.
Uống
trà vốn là thú vui tao nhã, một nét văn hoá truyền thống mang đậm phong
cách Á Đông. Từ ngàn đời xưa, con người đã biết đến trà như một thứ đồ
uống mang lại sự sảng khoái thanh tịnh cho tinh thần, là cách để "khai
trí, khai tâm". Người ta xem chén trà là đầu câu chuyện, là gợi mở tâm
linh, là giao thoa văn hoá và kết nối lòng người.
Nghi lễ thưởng thức trà
ở Hàn Quốc có nguồn gốc từ Trung Hoa nhưng dưới sự tiếp nhận sáng tạo
người thưởng thức mang phong cách riêng của Hàn với nghi lễ tìm kiếm sự
thư giãn và hài hoà của nền văn hoá Korea hiện đại. Văn hoá thưởng thức trà Korean không quá cầu kỳ và gò bó nhưng vẫn có những nguyên tắc bắt buộc chủ yếu mang đến sự thư giãn cho người thưởng thức
trà. Tất cả hoà trộn tạo thành một nét riêng trong nghệ thuật ẩm thực.
Từ xa xưa các bậc vua chúa đã quy định trong tục cúng tổ tiên phải có
trà đi kèm. Từ thời vua Suro thuộc Đế chế Geumgwan Gaya (42 – 562) đã
có những quy định về việc hành lễ dâng trà mang tính quy tắc. Từ đó đến
nay nghệ thuật thưởng thức trà Korean đã có nhiều biến chuyển cho phù
hợp nhưng vẫn mang những nét truyền thống nhất định.
Dâng
trà là một nét riêng của Hàn Quốc đặc biệt trong ngày cưới nghi lễ dâng
trà càng trịnh trọng hơn rất nhiều.so với các nước láng giềng cũng có
phong cách uống trà.
Không
gian trà phải được sắp xếp trong bầu không khí thật sự thanh nhã, gần
gũi với thiên nhiên. Một nét đặc trưng trong phong cách thưởng trà
Korean là còn ở trà cụ. Mỗi vật dụng để pha trà, thưởng trà cũng góp
phần quyết định đến trà phong (phong cách uống trà). Tuỳ thuộc từng mùa
trong năm mà nghệ nhân trà dùng các chất liệu trà cụ khác nhau. Trà cụ
mùa hè gồm những bát kiểu “katade” có miệng rộng để nước trà nóng mau
nguội. Mùa thu và đông kiểu bát “irabo” giữ được nhiệt của nước trà vì
phải uống nóng. Chất liệu chủ yếu của các trà cụ là gốm sứ và kim
loại với các kiểu dáng đơn giản nhưng thanh thoát, phản ánh sự gắn kết
hoà thuận với thiên nhiên. Nổi bật là những trà cụ làm bằng gốm tráng
men mà đến nay người ta vẫn ưa dùng tạo thành một phong cách - phong
cách gốm Hagi.
Khác
với Trung Hoa đánh giá chất lượng trà cụ bằng âm thanh gõ chén, bát thì
tiêu chí đánh giá của trà cụả người Hàn Quốc lại phụ thuộc vào mẫu mã,
đường nét màu sắc, cảm xúc của người nghệ nhân. Ngày nay “mốt mới” của
tiệc trà của người Hàn Quốc là ngồi xung quanh một chiếc bàn thấp. Chủ
nhà ngồi một bên đun nước nóng để rửa sạch trà cụ, từ đầu đến cuối bữa
tiệc. Trà cụ nếu không dùng đến được xếp trên bàn suốt năm đậy bằng khăn
vải. Bộ đồ trà gồm có nhiều ấm pha trà màu sắc phong phú và kiểu dáng
đa dạng. Trên bộ đồ trà có các loại chén như: chén tống, chén quân. Chén
tống dùng để rót trà ra cho đều, chén quân bé hơn dùng để uống trà.
Ngay từ những buổi đầu đến với văn hoá trà, trà phong của người Hàn Quốc
đã thể hiện sự gắn kết giản dị và tự nhiên chất phác với ít nghi lễ, ít
độc đoán, nhiều tự do hơn cho thư giãn và nhiều sáng tạo trong cách
thưởng thức nhiều loại trà, trà cụ và đàm thoại. Chính từ đặc điểm đó
ảnh hưởng sâu sắc tới việc hình thành sự phong phú đa dạng trong cách bố
trí trà thất đậm chất Korean. Không quá quy tắc như trà thất Nhật Bản
hay Trung Quốc, trà thất Hàn Quốc mang nhiều kiến trúc khác nhau, bày
trí phù hợp với dụng ý của gia chủ và tùy thuộc theo mùa.
Người
Hàn Quốc thường đựng trà trong những hũ trà làm bằng sét nặn và
phải được tráng men trong lò đốt bằng củi. Trà được xúc ra bằng một
thìa gỗ có cán dài.
Người
Hàn Quốc thích uống trà xanh vì theo họ trà xanh để tự nhiên là giữ
được nguyên vị ngọt chát của trà. Chính vì thế họ lựa chọn trà xanh rất
cẩn thận, phải là trà búp nhỏ đồng đều, màu xanh tươi tự nhiên. Sau này
người ta hay dùng trà xanh ướp các hương khác nhau như hương quế, hương
hoa cúc… bên cạnh đó còn có trà sâm.
Trong
phương pháp pha trà, nước pha trà bắt buộc phải dùng nước suối, bởi họ
cho rằng nước suối là nước tinh khiết, bắt nguồn từ thiên nhiên nên giữ
được vị nồng ấm tươi ngon của trà. Nước pha trà là nước suối mới lấy về,
nước càng đầu nguồn vị trà càng ngon, nước phải được đun sôi bằng củi.
Theo
quan niệm của người Hàn Quốc, cách pha trà thể hiện tâm thái của người
pha. Người pha trà ngồi giữa bàn trà thật thoải mái, tập trung tâm ý vào
việc pha trà sao cho người khách cảm nhận được thành ý của mình. Trước
khi uống trà người chủ nhà tráng chén trà bằng nước của một chiếc ấm đun
sôi sủi lăn tăn, như một biểu hiện nhiều may mắn.Chủ nhà lần lượt tráng
ấm trà, đến chén tống, chén quân, sau đó cho trà xanh vào ấm, rót một
lượt nước nóng lên trà với ý định rửa sạch bụi bặm rồi nhanh chóng đổ
nước đầu đi. Việc đổ nước đầu phải căn đúng thời gian, nếu để lâu thì
trà sẽ bị mất vị. Tuỳ thuộc vào mùa hái lá trà mà tính thời gian cho trà
ngấm vào chén. Với lá hái tháng sáu thì phải để lâu hơn lá hai tháng tư
một chút.
Chủ
nhà đổ nước vừa độ nóng vào ấm pha trà chờ ngấm 20 giây dến hai ba
phút; sau đó đổ vào chén tống cho nước trà đồng đều, rồi chắt vào chén
quân để mời khách uống.
Một
buổi tiệc trà của Hàn Quốc được thực hiện theo nguyên tắc của bốn điều:
“Hoà - Kính - Thanh – Tịnh”. Chính vì thế luôn tồn tại nền văn hóa
thưởng trà thanh lịch, không bị ảnh hưởng quá nhiều bởi Trung Hoa hay
Nhật Bản như suy nghĩ của nhiều người. Trà đồng nghĩa với sự tỉnh táo,
thư giãn, tĩnh tâm để mưu điều thiện, tránh điều ác. Người Hàn Quốc
không uống trà nhiều, uống đặc và liên tục vì quan niệm đây là triết học
về sự tế nhị, thanh tao, sự giao hòa với thiên nhiên, sự ứng xử văn
hóa. Về quy tắc uống trà trong tiệc trà, khách phải chờ chủ nhà nâng
chén trước rồi mới nâng chén của mình sau tượng trưng cho một lời cảm tạ
sự tiếp đón của chủ nhà. Khi dùng trà, cầm chén quay lòng bàn tay vào
trong, dâng chén lên sát mũi để thưởng thức hương trà. Sau đó, tay che
miệng, chậm rãi hớp một ngụm nhỏ, nuốt khẽ cho hương trà thoát ra đằng
mũi, đồng thời đọng lại một phần trong cổ họng, nuốt nước bọt tiếp lần
một, lần hai, lần ba để cảm nhận. Tùy từng tiệc trà cụ thể sẽ có bánh ăn
kèm phù hợp với vị của trà.
Một
nét đặc biệt trong văn hoá thưởng trà của Korean là sự kết hợp hài hoà
với văn hoá Thiền Seon, tạo ra một nét rất riêng, rất khác biệt với các
quốc gia lân cận.Bữa tiệc trà diễn ra chậm rãi, thanh thoát, có khi kéo
dài vài tiếng đồng hồ.
Tách
trà thơm ở Hàn Quốc từ lâu đã là quà đón khách, là tâm tình của chủ
nhà với khách ghé thăm, nó còn mang giá trị tinh thần văn hoá sâu sắc,
một nét ẩm thực đặc trưng. Vấn vương đâu đấy còn lại chính là những dư
ba của vị trà hương quế, trà hoa cúc… lắng lại trong lòng thực khách.
Phong cách thưởng
thức trà của Việt Nam cũng rất phát triển tuy nhiên có nhiều sự khác
biệt so với trà đạo của xứ sở của nhân sâm này, Nhiều người ở Việt Nam
có sở thích ngẫu hướng với trà thì có thể đặt vé máy bay đi hàn quốc tại đại lý vé hồng nhung booking. Chúng tôi đang có chương trình khuyến mãi lớn khi quý khách có nhu cầu đặt vé máy bay đi busan hoặc vé máy bay đi jeju.
